ÖN TERBİYE NEDİR?
Ön terbiye; boyama işlemine hazırlık olarak, mamülün düzgün görünmesini sağlamak ve mamül üzerindeki yabancı maddeleri uzaklaştırmak amacıyla yapılan işlemlerdir.
Selüloz esaslı mamüllere uygulanan ön terbiye işlemleri
- Yakma
- Haşıl sökme
- Bazik işlemler (hidrofilleştirme)
- Pamuklu mamüllerin ağartılması
- Merserizasyon
Protein esaslı mamüllere uygulanan ön terbiye işlemi
- Yünün yıkanması
- Yünlü mamüllerin karbonizasyonu
- Yünlü mamüllerin beyazlatılması
- Dinkleme
İpekli mamüllere uygulanan ön terbiye işlemleri
- Koza kaynatma
- Serisinin uzaklaştırılması
- İpek liflerinin ağartılması
Sentetik mamüllere uygulanan ön terbiye işlemleri
- Yıkama
- Termofiksaj (ısıl fiksaj)
- Beyazlatma
...
İPLİK YA DA KUMAŞIN RENKLENDİRİLMESİ
Tekstilde iplik ya da kumaşın renklendirilmesi baskı veya boyama ile olur. Tekstil ürünlerinin renklendirilmesi için kullanılan maddelere boyar maddeler adı verilir. Normal bir resim ya da duvar boyası kazınarak veya silinerek (fiziksel yollarla) giderilirken boyar maddelerin tekstil ürünleri üzerinden çıkarılması tamamen kimyasal reaksiyonlarla gerçekleşir.
Tekstil mamüllerinin boyanması birkaç farklı şekilde olabilir. Bunlar;
Sentetik elyaf düzeden çekilmeden önce, çözeltide veya eriyikde boyama
Elyaf halinde boyama
Taranmış tarak bandı (tops) ya da elyaf kablosu (tow) halinde boyama
Elyaftan iplik eğrildikten sonra (iplik) boyama
İplikten kumaş dokunduktan sonra kumaş (metraj) boyama
Hazır giysi formunda (parça) boyama
- Emdirme yöntemi
- Çektirme Yöntemi
- Elyaf çekim eriğinde boyama
Kumaş baskı çeşitleri ise şöyledir;
Direk baskı
Aşındırma baskı
- Beyaz aşındırma
- Renkli aşındırma
Rezerv baskı
- Beyaz rezerv
- Renkli rezerv
Transfer baskı
INK-JET baskı
Özel baskılar
- Flok baskı
- Göfre baskı
- Batik baskı
- Krep baskı
- Devore baskı
...
BOYAMA YAPARKEN
Çözünmüş veya dispers olmuş boyar madde moleküllerinin elyaf yüzeyine absorbe edilmesi
Boyar maddenin elyaf içine difüzyonu
Boyar maddenin mamül ile etkileşimi (fiksaj)
Isı, süre, tuz miktarı, pH değerleri mamülün renklendirilmesinde büyük önem taşır.
...
BASKI YAPARKEN
Kumaşlar üzerinde bir veya fazla renkli desenler elde etmek için 2 teknik kullanılır;
- 1. Dokuma ve örgü tekniği
- 2. Baskı tekniği
Baskı yönteminde aşağıdaki adımlar takip edilir;
Çözünmüş boyar maddenin lif içerisine nüfuz etmesi
Boyar maddelerin kalıcı olarak liflere bağlanması
Boyar maddelerin liflere fikse olması
...
APRE NEDİR?
Tekstilde mamülün ön terbiye işlemi ve renklendirilmesinden sonra görüdüğü mekanik ve kimyasal işlemlere ard işlem ya da apre denir. Burada kumaşın tutumu ( tuşe), görünümü vs değiştirilir ve geliştirilir. Elyaf çeşidine göre uygulanan kimyasal apre işlemleri değişiklik gösterir.
Selüloz esaslı mamüllere uygulanan kimyasal işlemler
- Buruşmazlık apresi
- Saydamlaştırma apresi
- Antiseptik apresi
Protein esaslı mamüllere uygulanan kimyasal işlemler
- Keçeleşmezlik apresi
- Güve yemezlik apresi
Sentetik mamüllere uygulanan kimyasal işlemler
- Antistatik apre
- Antipiling apresi
Tüm elyaflara uygulanan apre işlemleri ise şöyledir;
- Şardonlama
- Zımparalama
- İstim vererek fırçalama
- Makaslama
- Tumbler yapma
- Sanfor
- Kalenderleme
- Kalıcı şekil verme işlemi
...