Teknik Kütüphane

Ön terbiye; boyama işlemine hazırlık olarak, mamülün düzgün görünmesini sağlamak ve mamül üzerindeki yabancı maddeleri uzaklaştırmak amacıyla yapılan işlemlerdir.

Selüloz esaslı mamüllere uygulanan ön terbiye işlemleri

• Yakma
• Haşıl sökme
• Bazik işlemler (hidrofilleştirme)
• Pamuklu mamüllerin ağartılması
• Merserizasyon

Protein esaslı mamüllere uygulanan ön terbiye işlemi

• Yünün yıkanması
• Yünlü mamüllerin karbonizasyonu
• Yünlü mamüllerin beyazlatılması
• Dinkleme

İpekli mamüllere uygulanan ön terbiye işlemleri

• Koza kaynatma
• Serisinin uzaklaştırılması
• İpek liflerinin ağartılması

Sentetik mamüllere uygulanan ön terbiye işlemleri

• Yıkama
• Termofiksaj (ısıl fiksaj)
• Beyazlatma

...

Tekstilde iplik ya da kumaşın renklendirilmesi baskı veya boyama ile olur. Tekstil ürünlerinin renklendirilmesi için kullanılan maddelere boyar maddeler adı verilir. Normal bir resim ya da duvar boyası kazınarak veya silinerek (fiziksel yollarla) giderilirken boyar maddelerin tekstil ürünleri üzerinden çıkarılması tamamen kimyasal reaksiyonlarla gerçekleşir.

Tekstil mamüllerinin boyanması birkaç farklı şekilde olabilir. Bunlar;

Sentetik elyaf düzeden çekilmeden önce, çözeltide veya eriyikde boyama

Elyaf halinde boyama

Taranmış tarak bandı (tops) ya da elyaf kablosu (tow) halinde boyama

Elyaftan iplik eğrildikten sonra (iplik) boyama

İplikten kumaş dokunduktan sonra kumaş (metraj) boyama

Hazır giysi formunda (parça) boyama

• Emdirme yöntemi
• Çektirme Yöntemi
• Elyaf çekim eriğinde boyama

Kumaş baskı çeşitleri ise şöyledir;

Direk baskı

Aşındırma baskı

• Beyaz aşındırma
• Renkli aşındırma

Rezerv baskı

• Beyaz rezerv
• Renkli rezerv

Transfer baskı

INK-JET baskı

Özel baskılar

• Flok baskı
• Göfre baskı
• Batik baskı
• Krep baskı
• Devore baskı

...

Çözünmüş veya dispers olmuş boyar madde moleküllerinin elyaf yüzeyine absorbe edilmesi

Boyar maddenin elyaf içine difüzyonu

Boyar maddenin mamül ile etkileşimi (fiksaj)

Isı, süre, tuz miktarı, pH değerleri mamülün renklendirilmesinde büyük önem taşır.

...

Kumaşlar üzerinde bir veya fazla renkli desenler elde etmek için 2 teknik kullanılır;

• 1. Dokuma ve örgü tekniği
• 2. Baskı tekniği

Baskı yönteminde aşağıdaki adımlar takip edilir;

Çözünmüş boyar maddenin lif içerisine nüfuz etmesi

Boyar maddelerin kalıcı olarak liflere bağlanması

Boyar maddelerin liflere fikse olması

...

Tekstilde mamülün ön terbiye işlemi ve renklendirilmesinden sonra görüdüğü mekanik ve kimyasal işlemlere ard işlem ya da apre denir. Burada kumaşın tutumu ( tuşe), görünümü vs değiştirilir ve geliştirilir. Elyaf çeşidine göre uygulanan kimyasal apre işlemleri değişiklik gösterir.

Selüloz esaslı mamüllere uygulanan kimyasal işlemler

• Buruşmazlık apresi
• Saydamlaştırma apresi
• Antiseptik apresi

Protein esaslı mamüllere uygulanan kimyasal işlemler

• Keçeleşmezlik apresi
• Güve yemezlik apresi

Sentetik mamüllere uygulanan kimyasal işlemler

• Antistatik apre
• Antipiling apresi

Tüm elyaflara uygulanan apre işlemleri ise şöyledir;

• Şardonlama
• Zımparalama
• İstim vererek fırçalama
• Makaslama
• Tumbler yapma
• Sanfor
• Kalenderleme
• Kalıcı şekil verme işlemi

...